HIẾM MUỘN LÀ GÌ? NGUYÊN NHÂN VÀ PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRỊ

Hiếm muộn là một vấn đề sức khỏe toàn cầu ảnh hưởng đến hàng triệu người trong độ tuổi sinh sản. Ước tính có 8 đến 12% các cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh sản gặp vấn đề hiếm muộn. Dữ liệu hiện tại cho thấy có khoảng 48 triệu cặp vợ chồng và 186 triệu người hiếm muộn trên toàn cầu. Hiện nay, hiếm muộn trở thành vấn đề sức khỏe thứ 3 của thế kỉ 21 chỉ sau ung thư và bệnh tim mạch. Nguyên nhân hiếm muộn có thể đến từ người vợ hoặc người chồng, tuy nhiên có khoảng 10% là không rõ nguyên nhân. Vì thế, các phương pháp điều trị hiếm muộn ngày càng được chú trọng phát triển mở ra nhiều cơ hội cho các cặp vợ chồng mong con. 

 

1. Hiếm muộn là gì?

Hiếm muộn được xác định khi hai vợ chồng giao hợp đều đặn, không sử dụng các biện pháp tránh thai, sau 6 tháng (đối với vợ từ trên 35 tuổi) hoặc 12 tháng (đối với vợ dưới 35 tuổi) mà chưa thụ thai tự nhiên. Có hai loại hiếm muộn: hiếm muộn nguyên phát (người vợ chưa mang thai lần nào) và hiếm muộn thứ phát (người vợ có ít nhất một lần mang thai).

 

2. Nguyên nhân hiếm muộn

Một số nguyên nhân hiếm muộn ở nữ giới

  • Rối loạn phóng noãn: thường được thể hiện bằng chu kỳ kinh nguyệt không đều (<21 ngày hoặc >35 ngày). Một số bệnh lý gây rối loạn phóng noãn như: suy sinh dục, tăng prolactin máu, suy buồng trứng sớm, bệnh lý tuyến giáp, bệnh lý gan thận,…
  • Nguyên nhân từ vòi trứng, phúc mạc như tắc ống dẫn trứng; nhiễm trùng, viêm phúc mạc ruột thừa, viêm vùng chậu,… Các tình trạng này ảnh hưởng đến sự di chuyển của tinh trùng tới trứng, sự thu nhận trứng của vòi trứng cũng như vận chuyển phôi đã thụ tinh vào buồng tử cung.
  • Nguyên nhân từ tử cung như dị dạng tử cung, u xơ tử cung, lạc nội mạc tử cung trong cơ, Hội chứng Asherman. Những bất thường từ tử cung thường dẫn đến nguy cơ giảm khả năng thụ thai, tăng nguy cơ sẩy thai, sinh non,…
  • Chưa rõ nguyên nhân.

 

Một số nguyên nhân hiếm muộn ở nam giới 

  • Rối loạn chức năng tình dục: xuất tinh ngược dòng, giảm ham muốn.
  • Rối loạn nội tiết: Hội chứng Kallmann gây rối loạn chức năng hạ đồi, thiểu năng sinh dục. Ngoài ra, điều trị ung thư, xạ trị, phẫu thuật có thể gây suy tuyến yên, làm giảm hormone sinh dục nam. Việc sử dụng Androgen không đúng cách cũng gây rối loạn nội tiết ở nam giới.
  • Bất thường giải phẫu như bất sản ống dẫn tinh, tắc ống dẫn tinh hoặc bất thường bẩm sinh túi tinh.
  • Bất thường trong việc sinh tinh: Một số bệnh lý bẩm sinh hoặc mắc phải gây ảnh hưởng chức năng sản xuất tinh trùng như viêm tinh hoàn do quai bị, tinh hoàn lạc chỗ, giãn tĩnh mạch thừng tinh.
  • Một số bất thường liên quan tinh trùng như tinh trùng không có đuôi, kháng thể kháng tinh trùng cũng gây bất lợi trong việc tinh trùng di chuyển đến trứng.

 

3. Chẩn đoán hiếm muộn

Lâm sàng

  • Bác sĩ khai thác các thông tin về tiền sử, bệnh sử như chu kỳ kinh, các biện pháp tránh thai, số lần mang thai, sẩy thai, phẫu thuật, lối sống,…
  • Khám vợ  tìm các triệu chứng cường Androgen, tuyến giáp, tuyến vú, khám phụ khoa. Khám chồng qua khảo sát dáng đi, sự cân đối của cơ thể, cơ quan sinh dục nam,…

 

Cận lâm sàng

  • Xét nghiệm thường quy

- Vợ: HIV, HBsAg, giang mai, tầm soát ung thư cổ tử cung, siêu âm phụ khoa

- Chồng: HIV, HBsAg, giang mai, tinh dịch đồ. Xét nghiệm FSH, nhiễm sắc thể đồ nếu tinh dịch đồ bất thường.

  • Xét nghiệm chọn lọc

- Định lượng nội tiết FSH, LH, estradiol, progesterone, AMH

- Hormon tuyến giáp: FT3, FT4, TSH

- Chụp cản quang tử cung – vòi trứng (HSG)

- Nội soi buồng tử cung, ổ bụng 

4. Phương pháp điều trị hiếm muộn

  • Giao hợp tự nhiên. Phương pháp điều trị hiếm muộn này thường áp dụng cho các trường hợp hiếm muộn không rõ nguyên nhân, trẻ tuổi, thời gian mong con ngắn. Bác sĩ sẽ hướng dẫn “Cửa sổ thụ thai” (khoảng thời gian giao hợp có xác suất thụ thai cao nhất), chế độ ăn uống, sinh hoạt để tăng khả năng thụ thai. Nếu sau 6-12 chu kỳ không hiệu quả có thể can thiệp bằng kích thích buồng trứng và bơm tinh trùng vào buồng tử cung.
  • Bơm tinh trùng vào buồng tử cung (Intrauterine insemination - IUI). Đây là kĩ thuật đưa tinh trùng sau khi được lọc rửa bơm  trực tiếp vào buồng tử cung. Phương pháp này giúp đưa những tinh trùng có độ di động tốt đến gần với trứng hơn từ đó tăng tỉ lệ đậu thai.
  • Kỹ thuật hỗ trợ sinh sản. Các kĩ thuật hỗ trợ sinh sản hiện đại có thể kể đến như: Thụ tinh trong ống nghiệm (In-vitro Fertilization – IVF), Tiêm tinh trùng vào bào tương trứng (Intracytoplasmic Sperm Injection - ICSI), Trưởng thành trứng trong ống nghiệm (Invitro Maturation of Oocytes - IVM), Thụ tinh trong ống nghiệm xin trứng (hoặc xin tinh trùng), trữ lạnh trứng – tinh trùng – phôi, chuyển phôi trữ,…Các phương pháp này được áp dụng cho các trường hợp tắc ống dẫn trứng 2 bên, bất thường thụ tinh, tinh trùng chồng bất thường nặng, không có tinh trùng trong tinh dịch,…

Tóm lại, hiếm muộn đang trở thành một vấn đề phổ biến trong xã hội hiện đại. Hiếm muộn có nhiều nguyên nhân gây ra. Vì thế, các cặp vợ chồng mong con nên đến bác sĩ chuyên khoa để được chẩn đoán và đưa ra phương pháp điều trị vô sinh hiếm muộn phù hợp.

 

Tài liệu tham khảo

  1. Danhof, N. A., et al. "IUI for unexplained infertility—a network meta-analysis." Human Reproduction Update 26.1 (2020): 1-15.
  2. Elizabeth J. Klein, Roxanne Vrees, Gary N. Frishman, Female Infertility, Clinical Reproductive Medicine and Surgery, 10.1007/978-3-030-99596-6, (281-301), (2022).
  3. Laura Lotz, Anna Dietl, Inge Hoffmann, Anrdreas Müller, Stefanie Burghaus, Matthias Wilhelm Beckmann, Ralf Dittrich, Endometriosis in women undergoing ovarian tissue transplantation due to premature menopause after gonadotoxic treatment or spontaneous premature ovarian failure, Acta Obstetricia et Gynecologica Scandinavica, 10.1111/aogs.14374, 101, 7, (771-778), (2022).
  4. Mascarenhas MN, Flaxman SR, Boerma T, et al. National, regional, and global trends in infertility prevalence since 1990: a systematic analysis of 277 health surveys. PLoS Med. 2012;9:e1001356.
  5. Omar Shebl, Carla Tomassetti, Endometriosis in Reproductive Years: Fertility, Endometriosis and Adenomyosis, 10.1007/978-3-030-97236-3, (179-186), (2022).
  6. World Health Organization (WHO). International Classification of Diseases, 11th Revision (ICD-11) Geneva: WHO 2018.

Tìm kiếm

Bệnh viện Trung ương Huế - Khoa Hiếm muộn

Địa chỉ: 03 Ngô Quyền, Thành phố Huế

SĐT: 0234 3890 888

Bệnh viện Đại học Y dược Huế - Trung tâm Nội tiết sinh sản và Vô sinh

Địa chỉ: 41 Nguyễn Huệ, Vĩnh Ninh, Thành phố Huế, Thừa Thiên Huế

SĐT: 0234 3847 146

Bệnh viện Đa khoa Gia đình Đà Nẵng - IVFMD Family

Địa chỉ: 73 Nguyễn Hữu Thọ, Hòa Thuận Nam, Hải Châu, Đà Nẵng

SĐT: 0901 313 717

Bệnh viện Phụ sản-Nhi Đà Nẵng - Khoa Hiếm muộn

Địa chỉ: 402 Lê Văn Hiến, Khuê Mỹ, Ngũ Hành Sơn, Khuê Mỹ Ngũ Hành Sơn, Đà Nẵng

SĐT: 0236 3957 777

Bệnh viện Hạnh Phúc

Địa chỉ: Số 234 Đường Trần Hưng Đạo, Phường Mỹ Thới, Thành Phố Long Xuyên, Tỉnh An Giang

SĐT: 1900 9293

Bệnh viện Phụ sản Cần Thơ - Khoa Hiếm muộn

Địa chỉ: 106 Cách Mạng Tháng Tám, Cái Khế, Ninh Kiều, Cần Thơ

SĐT: 0292 6518 125

Bệnh viện Phụ sản Quốc tế Phương Châu - Đơn vị Hỗ trợ Sinh sản - Sa Đéc

Địa chỉ: 153 Nguyễn Sinh Sắc, P2, Tp.Sa Đéc, tỉnh Đồng Tháp

SĐT: 1900 54 54 66

Bệnh viện Phụ sản Quốc tế Phương Châu - Đơn vị Hỗ trợ Sinh sản - Sóc Trăng

Địa chỉ: 373 Phú Lợi, P2, Tp. Sóc Trăng, tỉnh Sóc Trăng

SĐT: 02993 88 66 88

Bệnh viện Phụ sản Quốc tế Phương Châu - Đơn vị Hỗ trợ Sinh sản - Cần Thơ

Địa chỉ: 300 Nguyễn Văn Cừ nối dài, Phường An Khánh, Cần Thơ

SĐT: 029 2222 4466

Bệnh viện Phụ sản-Nhi Bình Dương - Đơn vị Hỗ trợ Sinh sản

Địa chỉ: 455 Cách Mạng Tháng 8, Phú Cường, Thủ Dầu Một, Bình Dương

SĐT: 029 2222 4466

Bệnh viện An Sinh - Đơn vị Hỗ trợ Sinh sản IVFAS

Địa chỉ: 10 Trần Huy Liệu, Phường 11, Quận Phú Nhuận, Hồ Chí Minh

SĐT: 028 3845 7777

Bệnh viện Vạn Hạnh - Khoa Hỗ trợ Sinh sản - Khoa Hiếm muộn

Địa chỉ: 781 Lê Hồng Phong, Phường 12, Quận 10, Hồ Chí Minh

SĐT: 028 3863 2553/ 028 3863 2554

Bệnh viện đa khoa Tâm Anh TP. Hồ Chí Minh

Địa chỉ: 2B Phổ Quang, Phường 2, Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh

SĐT: 0287 102 6789

Bệnh viện Hùng Vương - Khoa Hiếm muộn

Địa chỉ: 128 Hồng Bàng, Phường 12, Quận 5, Hồ Chí Minh

SĐT: (028) 3855 8532

Bệnh Viện Đa Khoa Phương Chi

Địa chỉ: Dx76, Thủ Dầu Một, Bình Dương

SĐT: (0274) 3 81 55 81

Bệnh viện Vimec Central Park - Olea Fertility

Địa chỉ: 208 Nguyễn Hữu Cảnh, Phường 22, Bình Thạnh, Thành phố Hồ Chí Minh

 

Bệnh viện Mỹ Đức - Đơn vị Hỗ trợ Sinh sản IVFMD

Địa chỉ: 4 Đường Núi Thành, Phường 13, Tân Bình, Hồ Chí Minh

SĐT: 028 7308 5885

Bệnh viện Mỹ Đức Phú Nhuận - Đơn vị Hỗ trợ Sinh sản IVFMD Phú Nhuận

Địa chỉ: 43R/2 - 4 Hồ Văn Huê, phường 9, Quận Phú Nhuận, Hồ Chí Minh

SĐT: 028 6285 6262

Trung Tâm Chăm Sóc Sức Khỏe Quốc tế Hạnh Phúc

Địa chỉ: 97 Nguyễn Thị Minh Khai, P Bến Thành, Q1, Hồ Chí Minh

SĐT: 19006765

Bệnh viện Quốc tế Hạnh Phúc - Trung tâm Hỗ trợ Sinh sản

Địa chỉ: 18 Đại Lộ Bình Dương, Phường Vĩnh Phú, Thị xã Thuận An, Vĩnh Phú, Thuận An, Bình Dương

SĐT: 19006765

Bệnh viện Phụ sản Quốc tế Sài Gòn - Khoa Hiếm muộn

Địa chỉ: 63 Bùi Thị Xuân, Phường Phạm Ngũ Lão, Quận 1, Hồ Chí Minh

SĐT: 0283 9253 619

Bệnh viện Từ Dũ - Khoa Hiếm muộn

Địa chỉ: 284 Cống Quỳnh, Phường Phạm Ngũ Lão, Quận 1, Hồ Chí Minh

SĐT: 028 5404.2829

Bệnh viện Bạch Mai - Đơn vị Hỗ trợ Sinh sản

Địa chỉ: 78 Giải Phóng, Phương Mai, Đống Đa, Hà Nội

SĐT: 024 3869 3731

Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc

Địa chỉ: 55 Yên Ninh, Quán Thánh, Ba Đình, Hà Nội

SĐT: 024 3927 5568/ 024 7300 8866

Bệnh viện Hữu nghị Đa khoa Nghệ An - Đơn vị Hỗ trợ Sinh sản

Địa chỉ: Km 5, Nghi Phú, Thành phố Vinh, Nghệ An 

SĐT: 0886234222

Bệnh viện Chuyên khoa Nam học và Hiếm muộn Hà Nội

Địa chỉ: 431 Tam Trinh, Quận Hoàng Mai, Hà Nội

SĐT:024 3634 3636

Bệnh viện đa khoa Hà Nội

Địa chỉ:  Số 29 Hàn Thuyên, Hai Bà Trưng, Hà Nội

SĐT: 
1900 2345 29

Bệnh viện đa khoa Quốc tế Hải Phòng

Địa chỉ: 124 P. Nguyễn Đức Cảnh, Cát Dài, Lê Chân, Hải Phòng

SĐT: 02253955888

Bệnh viện Phụ sản Hải Phòng - Khoa Hỗ trợ Sinh sản

Địa chỉ: 19 Trần Quang Khải, Hoàng Văn Thụ, Hồng Bàng, Hải Phòng

SĐT: 02257104999

Bệnh viện Sản Nhi Quảng Ninh - Khoa Hỗ trợ Sinh sản IVFQN

Địa chỉ: QL 18, Đại Yên, Thành phố Hạ Long, Quảng Ninh

SĐT: 02033696568

Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Hà Nội - Trung tâm Hỗ trợ Sinh sản Vinmec

Địa chỉ: 458 Minh Khai, Vĩnh Tuy, Hai Bà Trưng, Hà Nội

SĐT: 0243 974 3556

Bệnh Viện Hỗ Trợ Sinh Sản và Nam học Đức Phúc

Địa chỉ: 48 Hồ Ba Mẫu, Phương Liên, Đống Đa, Hà Nội

SĐT: 0971 195 050/ 0971 295 050

Bệnh viện Đông Đô

Địa chỉ: Số 5 Xã Đàn, Quận Đống Đa, TP. Hà Nội

ĐT: (024) 6278 4449/ 0968 309 488

 

Bệnh viện Sản Nhi Bắc Ninh

Địa chỉ: Đường Huyền Quang, P Võ Cường, TP Bắc Ninh

SĐT: (0222) 3895969

Bệnh viện Sản Nhi Phú Thọ

Địa chỉ: Nguyễn Tất Thành – P. Nông Trang – TP. Việt Trì – T.Phú Thọ

SĐT: 0210 655 9999/ 0210 6295 295

Bệnh viện A Thái Nguyên - Khoa Hỗ trợ Sinh sản

Địa chỉ: Đường Quang Trung, Phường Thịnh Đán, Thành phố Thái Nguyên, Thái Nguyên

SĐT: 0208.3846112

Bệnh viện Đại học Y Hà Nội - Trung tâm Hỗ trợ Sinh sản và Công nghệ Mô ghép

Địa chỉ: 1 Tôn Thất Tùng, Kim Liên, Đống Đa, Kim Liên Đống Đa Hà Nội

SĐT: 19006422

Bệnh viện 16A - Trung tâm Hỗ trợ Sinh sản

Địa chỉ: Số 150 Nguyễn Sơn Hà, Yên Phúc, Phúc La, Hà Đông, Hà Nội

SĐT: 02422468216

Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 - Đơn vị Hỗ trợ Sinh sản

Địa chi: Số 1 Trần Hưng Đạo, Hai Bà Trưng, Hà Nội

SĐT: 069. 572400

Bệnh viện Phụ sản Hà Nội - Khoa Hỗ trợ Sinh sản - CS3

Địa chỉ: Số 10, Đường Quang Trung, Hà Đông, Hà Nội.

SĐT: 0243 3512 424

Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh - Khoa Hỗ trợ Sinh sản

Địa chỉ: 108 Hoàng Như Tiếp, Bồ Đề, Long Biên, Hà Nội

SĐT: 1800 6858

Bệnh viện Phụ sản Trung ương - Trung tâm Hỗ trợ Sinh sản Quốc gia

Địa chỉ: 43 Tràng Thi, Hoàn Kiếm, Hà Nội

SĐT: (024) 38252161

Bệnh viện Sản Nhi Hưng Yên

Địa chỉ: Hiệp Cường - Kim Động - Hưng Yên, Hung Yen, Vietnam

SĐT: 0869 669 115

Bệnh Viện Phụ Sản Thiện An

Địa chỉ: Số 27 ngõ 603 Lạc Long Quân, Tây Hồ, Hà Nội

SĐT: 0869 669 115

Bệnh viện Phụ sản Thanh Hóa - Khoa Hỗ trợ Sinh sản

Địa chỉ: 406 Hải Thượng Lãn Ông, P. Tân Sơn, Thành phố Thanh Hóa, Thanh Hoá

SĐT: 02373951580

Bệnh viện Nam Học Hiếm Muộn Việt Bỉ

Địa chỉ: Số 23 Nguyễn Văn Trỗi, Phường Phương Liệt, Quận Thanh Xuân, Thành phố Hà Nội

SĐT: 024 7300 2268 / 0935 938 268

Học viện Quân Y - Trung tâm Đào tạo và Nghiên cứu Công nghệ phôi

Địa chỉ: Số 222 - Đường Phùng Hưng - Phường Phúc La - Quận Hà Đông - Thành phố Hà Nội

SĐT: 02463296588

Bệnh viện Bưu điện Hà Nội - Khoa Hỗ trợ Sinh sản - CS3

Địa chỉ: Số 83, đường Lý Thánh Tông, phường Hải Sơn, quận Đồ Sơn, thành phố Hải Phòng

SĐT: 02253 861 212

Bệnh viện Bưu điện Hà Nội - Khoa Hỗ trợ Sinh sản - CS2

Địa chỉ: Số 1 ngõ Yên Bái 2, Phường Phố Huế, Quận Hai Bà Trưng, Thành phố Hà Nội

SĐT: 18006090

Bệnh viện Bưu điện Hà Nội - Khoa Hỗ trợ Sinh sản - CS1

Địa chỉ: 49 Trần Điền, Định Công, Hoàng Mai, Hà Nội

SĐT: 024 3640 2308

Bệnh viện bưu điện Hồ Chí Minh 3

Địa chỉ: hai bà trưng gần Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh

ĐT: 0909 999 999

Bệnh viện bưu điện Hồ Chí Minh 2

Địa chỉ: hai bà trưng gần Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh

ĐT: 0909 999 999

Bệnh viện bưu điện Hồ Chí Minh

Địa chỉ: hai bà trưng gần Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh

ĐT: 0909 999 999